Stravičan zločin mađarskih fašista

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Navršava se 76 godina od Novosadske racije, kad su u Dunav bacani Srbi, Jevreji, Romi…

Stravičan zločin mađarskih fašista

 

U pogromu nad Srbima i Jevrejima u Novom Sadu i okolnim mestima, u vodama Dunava nestalo je više od 2.000 Novosađana. Ukupno je, u zločinima u Šajkaškoj, Novom Sadu i Bečeju, nestalo oko 4.500 „nepodobnih“. Pored Srba i Jevreja, u raciji je ubijen veliki broj pripadnika drugih etničkih grupa, najvećim delom Rusa i Roma.

„Novosadsku raciju“, dobro isplaniranu od najviših vojno-policijskih funkcionera tadašnje, fašističke Mađarske, izvršili su mađarski fašisti Mikloša Hortija, a trajala je od 21. do 23. januara 1942. godine. Kao „uvod“ bio je pokolj u Žablju, Čurugu, Šajkašu, Titelu i još nekim manjim mestima, od 4. do 19. januara, a posle Novog Sada, pokolj je nastavljen od 25. do 29. januara u Temerinu, Srbobranu i Bečeju.

Navodni povod za bacanje Novosađana pod led bilo je otkrivanje 17 pušaka kod Šajkaškog partizanskog odreda u Žabaljskom ritu na Pustajićevom salašu. Odred je otkrila patrola mađarskih žandarma i graničnih lovaca 4. januara 1942. godine. U samoodbrani, partizani su ubili dva lovca i dva žandarma, a nekoliko ranili. Tokom istog dana, odred je razbijen, a zvanična mađarska okupaciona vlast ovaj događaj je proglasila ustankom. Od tog događaja usledile su svakodnevne akcije usmerene protiv srpskih i jevrejskih civila kao i pljačka njihove imovine.

Kako je kasnije utvrđeno, u raciji su učestvovale vojska i žandarmerija, mađarska državna kraljevska policija u Novom Sadu, kao i Mađari koji su živeli u Novom Sadu. U izvršenju strahovitog pogroma najviše su se angažovale vojska i žandarmerija, koje su se rasporedile u gradu već u rano jutro 21. januara 1942. godine. Pokoljima su rukovodili štabovi pojedinih skupina, smešteni u pojedinim mađarskim kućama, a za sprovođenje akcije okupator je izabrao najkrvoločnije ljude. Sudbina Srba i Jevreja zavisila je tako ne samo od mađarske vojske i žandarmerije, nego i od samih suseda Mađara, kod kojih je bio štab dotične formacije.

Izvršioci zločina su odlikovani „Krstom narodne odbrane“ i „Spomenicom južnih krajeva“. Na početku Drugog svetskog rata grad Novi Sad je imao oko 40 hiljada stanovnika, a u raciji je ubijen svaki deseti njegov žitelj.

S.V.

About enigma 161 Articles
Najstariji enigmatski list na Balkanu (est. 1951.)